IQ (zekâ katsayısı) nedir?
Zekâ katsayısı ya da IQ, bir kişinin bir dizi akıl yürütme testindeki performansını toplumun geri kalanıyla karşılaştırarak özetleyen bir puandır. Ne kadar bildiğinizi değil, yeni problemleri nasıl çözdüğünüzü ölçer.
Nereden gelir
İlk modern zekâ testlerini, hangi öğrencilerin desteğe ihtiyaç duyduğunu belirlemek için 1905'te Fransa'da Alfred Binet geliştirdi. Kısa süre sonra psikolog William Stern, "zihinsel yaşın" gerçek yaşa bölünüp yüzle çarpılmasını önerdi: "bölüm" kelimesi (İngilizce quotient, IQ'daki Q) buradan gelir.
Bugün artık böyle hesaplanmıyor. David Wechsler'in çalışmalarından bu yana sapma IQ'su kullanılır: sonucunuz aynı toplumdaki insanların sonuçlarıyla karşılaştırılır ve 100'ün ortalama olduğu bir ölçekte ifade edilir.
Neyi ölçer
IQ testleri çeşitli görev türlerini bir araya getirir: dizi ve matris tamamlama, analoji bulma, sayılarla ve kelimelerle akıl yürütme, şekilleri zihinde döndürme ve bilgiyi birkaç saniye akılda tutma. Bunlar birlikte genel akıl yürütme yeteneğine dair bir tahmin verir.
Neyi ölçmez
IQ yaratıcılığı, duygusal zekâyı, azmi, bilgi birikimini ya da bir insanın değerini ölçmez. Başarıyı da tek başına öngörmez: motivasyon, çevre ve sağlık en az onun kadar önemlidir.
Belirli bir gündeki sonuç; yorgunluğa, gerginliğe ve bu tür sorulara ne kadar alışık olduğunuza da bağlıdır.
Geliştirilebilir mi?
Akıl yürütme yeteneği yetişkinlikte oldukça istikrarlıdır. Pratikle gelişen şey, her soru türündeki ustalıktır: dizi ya da matris çalışan kişi onları daha hızlı ve daha az hatayla çözer. Bu yüzden bir testi tekrarladığınızda, temel yetenek değişmeden sonuç biraz yükselebilir.
IQ'nuzu nasıl öğrenirsiniz
Resmi bir değerlendirmeyi bir psikolog, normlandırılmış testlerle yüz yüze yapar. MaxterIQ'nunki gibi bir online test yol gösterici bir tahmin verir: nerede olduğunuzu görmek ve antrenman yapmak için işe yarar, tanı olarak değil.