Hvað er IQ (greindarvísitala)?
Greindarvísitala, eða IQ, er stig sem lýsir því hvernig manneskja stendur sig í safni rökhugsunarverkefna í samanburði við aðra í þýðinu. Hún mælir ekki hve mikið þú veist, heldur hvernig þú leysir ný vandamál.
Hvaðan hún kemur
Fyrstu nútímagreindarprófin samdi Alfred Binet í Frakklandi árið 1905 til að finna þau skólabörn sem þurftu stuðning. Skömmu síðar lagði sálfræðingurinn William Stern til að „hugaraldri“ yrði deilt með raunverulegum aldri og margfaldað með hundrað: þaðan kemur orðið „quotient“ (hlutfall) í IQ.
Í dag er hún ekki lengur reiknuð þannig. Frá rannsóknum Davids Wechsler hefur verið notuð frávikagreindarvísitala: niðurstaða þín er borin saman við niðurstöður fólks í sama þýði og sett fram á kvarða þar sem 100 er meðaltalið.
Hvað hún mælir
IQ-próf blanda saman ýmsum verkefnum: að ljúka röðum og fylkjum, finna hliðstæður, rökhugsa með tölum og orðum, snúa formum í huganum og halda upplýsingum í minni í nokkrar sekúndur. Saman gefa þau mat á almennri rökhugsunargetu.
Hvað hún mælir ekki
Greindarvísitalan mælir ekki sköpunargáfu, tilfinningagreind, þrautseigju, þekkingu né gildi manneskju. Hún spáir heldur ekki ein og sér fyrir um velgengni: áhugi, umhverfi og heilsa vega jafnmikið eða meira.
Niðurstaðan á tilteknum degi ræðst líka af þreytu, taugaspennu og því hve vel maður þekkir spurningar af þessu tagi.
Er hægt að bæta hana?
Rökhugsunargeta er nokkuð stöðug á fullorðinsárum. Það sem batnar hins vegar með æfingu er leiknin í hverri spurningagerð: sá sem æfir raðir eða fylki leysir þau hraðar og með færri villum. Þess vegna getur niðurstaðan hækkað aðeins þegar próf er endurtekið án þess að undirliggjandi geta hafi breyst.
Hvernig þú kemst að IQ-tölu þinni
Formlegt mat er framkvæmt af sálfræðingi með stöðluðum prófum, augliti til auglitis. Netpróf eins og MaxterIQ gefur leiðbeinandi mat: það hjálpar þér að átta þig á stöðu þinni og æfa þig, en er ekki greining.