Τι είναι το IQ (δείκτης νοημοσύνης);
Ο δείκτης νοημοσύνης, ή IQ, είναι μια βαθμολογία που συνοψίζει πώς αποδίδει ένα άτομο σε μια σειρά δοκιμασιών συλλογισμού σε σύγκριση με τον υπόλοιπο πληθυσμό. Δεν μετρά πόσα ξέρεις, αλλά πώς λύνεις νέα προβλήματα.
Από πού προέρχεται
Τα πρώτα σύγχρονα τεστ νοημοσύνης τα δημιούργησε ο Αλφρέ Μπινέ (Alfred Binet) στη Γαλλία το 1905, για να εντοπίσει ποιοι μαθητές χρειάζονταν στήριξη. Λίγο αργότερα, ο ψυχολόγος Βίλιαμ Στερν (William Stern) πρότεινε να διαιρείται η «νοητική ηλικία» με την πραγματική ηλικία και να πολλαπλασιάζεται επί εκατό: από εκεί προέρχεται η λέξη «πηλίκο» (το Q του IQ).
Σήμερα δεν υπολογίζεται πια έτσι. Από τις εργασίες του Ντέιβιντ Γουέξλερ (David Wechsler) και μετά χρησιμοποιείται το IQ απόκλισης: το αποτέλεσμά σου συγκρίνεται με εκείνο των ανθρώπων του ίδιου πληθυσμού και εκφράζεται σε μια κλίμακα όπου το 100 είναι ο μέσος όρος.
Τι μετρά
Τα τεστ IQ συνδυάζουν διάφορα είδη εργασιών: συμπλήρωση σειρών και πινάκων, εύρεση αναλογιών, συλλογισμό με αριθμούς και λέξεις, νοερή περιστροφή σχημάτων και συγκράτηση πληροφοριών για λίγα δευτερόλεπτα. Όλα μαζί δίνουν μια εκτίμηση της γενικής ικανότητας συλλογισμού.
Τι δεν μετρά
Το IQ δεν μετρά τη δημιουργικότητα, τη συναισθηματική νοημοσύνη, την επιμονή, τις γνώσεις ούτε την αξία ενός ανθρώπου. Ούτε προβλέπει από μόνο του την επιτυχία: τα κίνητρα, το περιβάλλον και η υγεία μετρούν το ίδιο ή και περισσότερο.
Το αποτέλεσμα μιας συγκεκριμένης μέρας εξαρτάται επίσης από την κούραση, το άγχος και την εξοικείωση με αυτό το είδος ερωτήσεων.
Μπορεί να βελτιωθεί;
Η ικανότητα συλλογισμού είναι αρκετά σταθερή στην ενήλικη ζωή. Αυτό που βελτιώνεται με την εξάσκηση είναι η ευχέρεια σε κάθε τύπο ερώτησης: όποιος εξασκείται σε σειρές ή πίνακες τους λύνει πιο γρήγορα και με λιγότερα λάθη. Γι’ αυτό ένα αποτέλεσμα μπορεί να ανέβει λίγο όταν επαναλαμβάνεις ένα τεστ, χωρίς να έχει αλλάξει η βασική ικανότητα.
Πώς να μάθεις το IQ σου
Μια επίσημη αξιολόγηση γίνεται από ψυχολόγο με σταθμισμένες δοκιμασίες, δια ζώσης. Ένα online τεστ όπως αυτό του MaxterIQ δίνει μια ενδεικτική εκτίμηση: χρησιμεύει για να δεις πού βρίσκεσαι και για να εξασκηθείς, όχι ως διάγνωση.